kekeleme

Kekemelik normal olmayan bir biçimde hece veya kelimelerin uzatılması, tekrarlanması, konuşmanın akışını kesen duraklamalar ve buna eşlik edebilen olağan dışı vücut hareketleri olarak tanımlanabilir. Sıklıkla 3-4 yaşlarında fark edilen kekemeliğin nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte mutifaktoriyel ( birden çok etkene bağlı) olduğu düşünülmektedir. Kekemelik hafif vakaların %50’sinde kendiliğinden ortadan kalkmakladır. Ancak ailenin yaklaşımı, çocuğun kaygı düzeyi, sosyal çevrenin kekemeliğe yaklaşımı çocuğun kekemeliğinin şiddetini arttırabilmekte veya azaltabilmektedir.

Tedavi süreci alanında uzmanlaşmış konuşma terapistleri eşliğinde gerçekleşmelidir. Konuşma terapisine çocuğun güçlü alanlarının desteklendiği, konuşma üzerindeki kaygının azaltıldığı psikoterapi ve aileye çocuğa yaklaşım konusunda bilgilendirmeler yapılabilir.

Artikülasyon bozukluğu çocukların konuşurken gelişimsel olarak çıkarması beklenen sesleri çıkaramaması olarak tanımlanabilir. Artikülasyon bozukluğunda seslerin çıkarılamaması zeka problemlerine, işitme kaybına ya da konuşma mekanizmasındaki bir anormallikten kaynaklı değildir. Diğer bir deyişle çocuğun organik bir bozukluğu olmamasına rağmen seslerin unutulması, çarpıtılması, yer değiştirmesidir.

Bu bozukluğun başlaması ve fark edilmesi şiddeti ile ilişkilidir. Birkaç ses ile sınırlı kalmış hafif vakalar okul çağına kadar tanımlanamayabilirken ağır vakalarda konuşmanın anlaşılırlığının azlığı sebebiyle 4 yaş civarında tedaviye başlanabilmektedir.

Artikülasyon bozukluğunun açık bir nedeni bulunamamıştır. Tedavi süreci dil ve konuşma terapistleri tarafından yapılmaktadır.

Gecikmiş konuşma çocuğun sözel iletişim becerilerini yetersiz kullanımı ya da hiç kullanmaması şeklinde gözlemlenebilir.  Gecikmiş konuşma teşhisi alan çocuklar kelime hazineleri çok kısıtlı, cümle kurmada güçlük yaşayan, konuşmaya benzer ancak daha hızlı ve anlaşılmaz sesler çıkaran, kendilerini sözel olmayan yollarla anlatmayı tercih eden (gösterme, çekiştirme gibi…) anlaşılamayınca hırçınlaşan, ağlama krizleri sosyal geri çekilmeler yaşayan çocuklardır.

Yapılan araştırmalar çok farklı nedenlerle çocuklarda konuşmanın gecikebildiğini ortaya koymuştur. İlk akla gelen zeka problemlerinin dışında konuşmanın gelişimi esnasında özellikle 1 yaş civarında yaşanan ağır sağlık problemleri, işitme kaybı, konuşma organlarının uyumlu ve kontrollü kullanılamaması, çocuğun yaşadığı duygusal çatışmalar, ihtiyaç duyduğu uyaranların ve bakımın yeteri kadar sağlanamaması gibi sebepler de konuşmada gecikmeye yol açabilmektedir. Gecikmenin nedenlerini araştırıl bulmak tedavi için yol gösterici olmaktadır.

Gecikmiş konuşma problemi yaşayan çocuklar 3,5 yaşından sonra bir şeylerin yolunda gitmediğini fark ederek sosyal ortamlardan kaçınmakta, uyum problemleri yaşamaktadır. Çocuğun benlik algısının süreçten zarar görmemesi için tedavi önemlidir. Tedavi,  çocukta konuşmayı geciktiren faktörlerin tespiti ile başlayan, her çocuğa özgün bir program geliştirilmesi gereken, ailenin çocuğa yaklaşım konusunda bilgilendirildiği çok boyutlu bir süreçtir.