spotlar 1 spotlar 2 spotlar 3

Çocuk Psikiyatrisi: Zihinsel Gelişim Geriliği(Mental Retardasyon)

Mental Retardasyon (Zeka Geriliği)

Zeka geriliği iletişim, özbakım, ev yaşamı, toplumsal veya kişiler arası beceriler, toplumun sağladığı olanakları kullanma, kendi kendini yönetip yönlendirebilme, okulla ilgili işlevsel beceriler gibi alanlarda kendi kültürüne ve yaşına uygun beklenen becerilerin karşılanmasında önemli derecede yetersizlik olarak tanımlanabilir.

Günümüzde yaygın olarak kullanılan zekayı değerlendiren birden çok ölçek vardır. Bu ölçekler çoklu zeka kuramından yola çıkarak zekayı puanlarla ifade etmemizi sağlayacak şekilde düzenlenmiştir. Kişinin zeka testlerinden aldığı puana bakılarak zeka geriliği hafif, orta ve ağır zeka geriliği olarak sınıflandırma yapılmaktadır.

Zeka geriliğinde her zaman nedene yönelik çalışmalar sonuç vermeyebilir. Vakaların %30-40’ında hiçbir neden bulunamaz. Zekâ geriliği vakalarının yarısında genetik etkenlerin rol oynadığı söylenebilir. Bunun dışında doğum öncesinde anneye ait hipotiroidi, madde veya alkol kullanımı, kötü doğum öncesi bakım sayılabilir. Doğum sırası nedenlerin başlıcaları prematurelik, asfiksi, doğum travması, herpes virüsü enfeksiyonudur. Doğum sonrası mental retardasyonu hazırlayıcı nedenler ise aşı sonrası ensefelopati, beyin travması, kurşun- civa gibi ağır maden zehirlenmeleri, aşırı beslenme bozukluğudur. Genellikle anne veya babanın hafif mental retarde olduğu durumlarda yaşayan çocuklarda, ciddi sosyoekonomik yoksunluk yaşayan, ebeveynlerinin entelektüel olarak motive etmediği çocuklarda hazırlayıcı etken olarak görülebilir.

Zeka geriliği tek başına psikiyatrik bozukluğun sebebi değildir fakat mental retardasyon ve psikiyatrik bozukluklar sıklıkla beraber gözlemlenirler. Bu durumda ilaç tedavisi gayet etkili olmaktadır. İlaç tedavisine eşlik eden özel eğitim, sosyal beceri eğitimi, özgüven arttırıcı, kızgınlığı değişik yollarla ifade etmeye yönelik psikoterapi programlarından yüksek fayda sağlanmaktadır.

Zeka Geriliği ve Davranış Bozuklukları

Sedace zeka geriliğine bağlı davranış veya kişilik özelliği yoktur. Bir kısım mental retardeler sakin bir kısmı ise saldırgan olabilir. İletişim becerilerinin kısıtlı olması kendilerini ifade etmede yıkıcı, saldırgan davranışların ortaya çıkmasına sebep olabilir. Bunun dışında uyum bozukluğu nun ortaya çıkması şu sebeplerden olabilir.

  • Uyumsuz davranışlar kişinin gelişimsel seviyesinin olgun olmaması, davranışın uygunsuz olduğunun farkında olmaması veya dürtü kontrol yetersizliğinden kaynaklı olabilir.
  • Uyumsuz davranışlar çocuğun çevresinden aldığı bilgiyi uygun süreçlerden geçirmedeki veya işlemedeki yetersizliğini yansıtabilir.
  • Uyumsuz davranışlar çocuğun böyle davranışların çevrenin ilgisini arttırdığını fark etmesine bağlı olabilir.
  • Uyumsuz davranışlar çocuğun sözel olarak anlatamadığı veya yardıma ulaşamadığı tıbbi hastalıklarda, öznel sıkıntısında, öfkelendiğinde veya bir kayıp yaşadığında sıkıntısını yansıtabilir.
  • Uyumsuz davranışlar psikiyatrik bir bozukluk yelpazesinde oluşabilir.

Ağır Derecede Z.G.G.

Ağır mental retardasyon tüm grubun %3-4 ‘ünü oluşturur. Bir kısmı konuşmayı öğrenebilirken bir kısmı öğrenemez. Okul öncesi eğitimden yararlanırlar ve yakın denetime ihtiyaç duyarlar.

Orta Derecede Z.G.G

Orta derecede mental retardasyon mental retardelerin %10’unu oluşturur. Konuşma becerilerini erken çocuklukta kazanırlar. Ergenlik döneminde bazı kuralları öğrenip uygulamakta zorlanabilirler. Yeterli denetimle toplum yaşamına uyum sağlarlar.

Hafif Derecede Z.G.G

Hafif mental retardasyon grubun %85’ini oluşturur ve ileri yaşlara kadar fark edilemeyebilirler. Toplumsal ve konuşma yeteneklerini okul öncesi yıllarda kazanırlar, duygusal ve motor bozukluklar çok azdır. Erişkin yaşlarda kendi başlarına toplumsal ve mesleki yetenekler kazanmalarına rağmen olağan dışı bir sıkıntı ile karşılaştıklarında desteğe duyarlar. Uygun destek ve denetimle toplumda başarı ile yaşarlar.

makale spotlar 5 spotlar govdealt 1 spotlar govdealt 2 spotlar govdealt 3 spotlar govdealt 4
makale spotlar 6