spotlar 1 spotlar 2 spotlar 3

Duyurular

Uzman Psikiyatrist Dr.Ava Şirin ÖZGÜN

ava şirin özgünÖzel Nirvana Psikiyatri Polikliniğinde Görev Yapan Uzman Psikiyatrist Dr.Ava Şirin ÖZGÜN'ün Resmi Web Sitesi Yayına Başlamıştır.

www.avasirinozgun.com

DEPRESİFLER ALZHEIMERE YATKIN OLUYOR

depresif hastalar alzaymıra daha yakın oluyorMelankolik ve depresif hastaların,daha sık demans hastalıklarına yakalandığı tespit edildi.Uzun süre depresyondan yakınan ve psikolojik sorunlarla baş etmek zorunda kalan insanlar,psikolojik olarak stabil olanlara göre iki kat daha fazla Alzheimer’e yakalanıyorlar.

Yazının Devamı

NEOFOBİ (YENİLİK KORKUSU) ÖMRÜ KISALTIYOR

neofobi nirvana psikiyatriYeni bir şeye karşı duyulan belirgin korkular,yaşamı kısaltıyor.Neofobi insanlarda bir buçuk yaşlarından itibaren başlayabiliyor.Alışılmışın dışında olan bir tek olayla bile ,bu bozukluk ortaya çıkabiliyor.

Yazının Devamı

ANOREKSİYA ANFİZEME SEBEP OLABİLİYOR

anoreksiya nirvana psikiyatri polikliniğiŞikago'da yapılan Radiological Society of North America'nın (RSNA) yıllık toplantısında,anoreksiya nervosa'daki beslenme yetersizliğinin akciğer anfizemine neden olabileceği iddaa edildi.

Yazının Devamı

MİGRENE DE PSİKOTERAPİ

migren nirvana psikiyatriPsikoterapinin alt etme stratejileri ile kronik başağrılarına karşı da savaş verebiliyor.Düsseldorf’da yapılan bir sempozyumda,Heidelberg Üniversitesi’nden uzman psikolog Gideon Franck hastanın kendi bedeniyle ilişkisini değiştirmesi ana prensibine dayanan bu yöntemi,ilk kez baş ağrısı nedeniyle davranış bozuklukları gösteren çocukların tedavisinde denediğini açıkladı.

Yazının Devamı

DEPRESYONDAYSANIZ,YÜRÜYÜŞ YAPIN

depresyon nirvana psikiyatri polikliniğiDüzenli spor depresiflere iyi gelir;bu konuda uzmanların hepsi hemfikir.Bu sporların içinde en etkili olanı ise yürüyüş.Prof.Dr.Ulrich Bartmann,Würzburg Yüksek okulu'nun sağlık dergisinde yazdığı bir makalede,yürümenin jimnastik,voleybol vb tüm sporlardan daha yararlı olduğunu belirtti.

Yazının Devamı

Islak Yatak Hastalık Belirtisi Olabilir

Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) tarafından yapılan araştırma, her 8 çocuktan 1 inin gece altını ıslattığın ı ortaya koydu. Şeker hastalığı ve kronik böbrek yetmezliğinin ilk belirtisinin "gece altına ıslatma" olduğu belirtildi.

Yazının Devamı

Ergenlikteki Aşırı Stres Öğrenmeyi Etkiliyor

Ergenlikte maruz kalınan aşırı stresin, beynin hafıza ve öğrenme ile ilgili bölümünde önemli ölçüde değişikliklere yol açabileceği bildirildi.

Yazının Devamı

Stres, Doğacak Bebeğin Zekasını Etkiliyor

Doğacak Bebeğin ZekasıLondra’daki Imperial College uzmanlarınca yapılan ve sonuçları Clinical Endocrinology dergisinde yayımlanan araştırma, ham ilenin yaşadığı stresin, gebeliğin 17. haftasından itibaren bebeği olumsuz etkilediğini gösterdi.

Yazının Devamı

Tv Seyretmeye Sınır Gelmeli

Tv Seyretmeye Sınır GelmeliTelevizyon insanın psikolojisini bozuyor Hacettepe Üniversitesince yapılan bir araştırmaya göre, aşırı televizyon izleme alışkanlığı çocuklarda uyku bozukluğuna yol açıyor.

Yazının Devamı

Stres İyileşmeyi Yavaşlatıyor

ABD’nin Chicago kentinde bulunan İllinois Üniversitesi’ndeki (UIC) araştırmacılar, hayvanlar üzerinde yaptıkları testlerde, hayvanlar stres altındayken yaralarının iyileşmesinin yavaşladığını, ancak ekstra oksijen alımının bu yavaşlamayı tersine döndürdüğü sonucuna ulaştılar.

Yazının Devamı

Strese Bağlı Hastalıklar Artıyor

Avrupa Parlamentosu’na sunulan bir araştırmada, modern hayatın kalp ve damar hastalıkları riskini artırdığı uyansı yapıldı.

Yazının Devamı

Suça Karışan Çocuk Akranından Etkileniyor

Suça karışan çocuklar üzerinde akranlarının etkisinin büyük olduğu ortaya çıktı. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Çocuk İhmali ve İstismarı Araştırma Biriminde görevli çocuk gelişim uzmanı Gülümser Gültekin Akduman’ın yaptığı araştırma, suça karışan çocuklarla ilgili çarpıcı bir gerçeği ortaya koydu.

Yazının Devamı

Uykusuzluk çekenlere müzik

Artık koyun saymak gereksiz.Çünkü güzel bir uykunun sırrı, uyumadan önce 45 dakika kadar rahatlatıcı müzik dinlemek. Journ al of Advanced Nursing adlı sağlık dergisinin haberine göre

Yazının Devamı

Dikkat: Aile içi gerginlik çocuğun iştahını etkiler

Aile içindeki gerginlikler çocuğun iştahını olumsuz yönde etkiliyor. Ailedeki iletişim bozuklukları ve huzursuzlukların çocuğun ruhsal yaşamını doğrudan etkilediğini

Yazının Devamı

Depresyon riskinin en yüksek olduğu yaş 40’lar

Bilim adamlarının 80 ülkede 2 milyon kişi üzerinde yaptığı veri analizine göre, insanların depresyona en açık oldukları yaş 44. ABD’deki Warwick Üniversitesi ile

Yazının Devamı

Uyku, ruh sağlığının aynası

Ege Üniversitesi (EÜ) Tıp Fakültesi Psikiyatri Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Çelikkol, “Uykularımız düzenliyse genellikle ruh sağlığımız da yerinde demektir.

Yazının Devamı

Strese bağlı hastalıklar artıyor

Günlük yaşamın stresi yüksek tansiyona yol açıyor. Dünyada her yıl 17 milyon kişi kalp ve damar hastalıklarından ölüyor. Türkiye, yüksek tansiyon sorununun en hızlı arttığı ülkeler arasında...

Yazının Devamı

Beyindeki bozuk elektrik dalgaları depresyona, neden oluyor

Beynin işleyişini düzenleyin elektrik dalgalarındaki bozukluğun depresyona yol açabileceği ortaya çıktı. ABD’nin Stanford Üniversitesi’nden bilim adamlarının, fareler üzerinde yeni bir görüntüleme yöntemini

Yazının Devamı

Modern yaşam stres yapıyor

İngiltere’de yapılan iki araştırma daha, modern yaşamın büyük strese yol açtığı ve bir eyleri uykusuz bıraktığı görüşünü destekledi. Bir sigorta şirketi tarafından yapılan, 1001 kişinin katıldığı araştırmanın sonuçları,

Yazının Devamı

Elektronik posta strese sokuyor

İskoçya’da yapılan bir araştırmaya göre; işyerinde elektronik postaların çok sık kontrol edilmesi, çalış anların sinirlerini bozuyor.

Yazının Devamı

Aşırı Şişmanlık Psikolojiye Zarar

Bir ulusal sağlık araştırmasındaki 40 bin ABD’linin verilerinin değerlendirildiği çalışmada, obez erişkinlerin normal ağırlıktaki erişkinlere göre depresyon,

Yazının Devamı

Yatmadan Önce Ekran Karşına Geçmeyin

Japonya’da yapılan bir araştırmaya göre; yatmadan önce bilgisayar ve televizyon karşısında fazla vakit geçirenler, bunu yapmayanlarla aynı uzunlukta uyusalar bile kendilerini daha yorgun ve daha az uyumuş hissediyor.

Yazının Devamı

Tek Seansta Sigaraya Son...!

Tek Seansta Sigaraya Son...!
Uzman Psikiyatrist ve Psikologlar Denetiminde Nirvana Sigara Bırakma Paketi Terapilerine Başlamıştır..

www.sigarabirakmaantalya.com

Ekonomik Kriz Ruh Sağlığını Tehdit Ediyor

Türkiye Psikiyatri Derneği Dış İlişkiler Sekreteri Uzman Dr. Halis Ulaş, ekonomik krizin, hem işverenlerde hem çalışanlarda hem de işsizlerde ruhsal problemlere yol açabileceğini söyledi.

Yazının Devamı

Şizofreninin Anahtarı Okulda

Dünyada her 100 kişiden birinin yakalanma ihtimali olan şizofreninin ilk fark edildiği yer okul. Çocuklarının öğretmenleri ve arkadaşlarıyla iyi ilişkiler kuran aileler, çocuğun hastalığa yakalandığını çok çabuk anlayabiliyor.

Yazının Devamı

İntiharlar Önlenebilir

10 Eylül Dünya İntihar Önleme Günü dolayısıyla açıklama yapan Ankara Üniversitesi (AÜ) Sağlık Bilimleri Fakültesi Sosyal Hizmet Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Veli Duyan, ''intiharın, pek çok ülkede ve özellikle genç nüfus arasında tırmanma eğiliminde olduğunu'' belirterek, bunun günümüzde global bir sorun olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Yazının Devamı

Cinselliği Tabu Olmaktan Çıkarmak İçin

Konya'da, Ulusal Gençlik Parlamentosu çatısı altında bir araya gelen üniversiteli gençler, ''Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı'' konulu kampanya başlattı. Kampanyayı çoğunluğunu Selçuk Üniversite Kamu Yönetimi Bölümü öğrencilerin oluşturduğu ''Yerel Gündem 21'' topluluğu başlattı.

Yazının Devamı

Otistik Çocuklar Sesleri Daha Geç Algılıyor

Otistik çocukların, sesleri normal çocuklardan daha geç algıladığı belirtildi. Söz konusu gecikmenin otizm hastalarını teşhis etmek için bir işaret olduğu düşünülüyor...


Yazının Devamı

Antidepresan Kullanımı 4 Yılda Yüzde 85 Arttı

Türkiye Psikiyatri Derneği Dış İlişkiler Sekreteri Dr. Halis Ulaş, sinir sistemi ilaçlarının kullanım sıklığının sürekli arttığını belirterek,

Yazının Devamı

Evlilik Öncesi Danışanlar Arttı

Cinsel Sağlık Enstitüsü Derneği (CİSED) Başkanı Dr. Cem Keçe, evlilik öncesi danışmanlık ve rehberlik hizmetlerinin, Türkiye'de yeterince bilinmeyen ve anlaşılamayan bir kavram olduğunu söyledi.

Yazının Devamı

Biz Uyurken Sinir Hücrelerimiz de Uyuyor

ABD’nin Wisconsin-Madison Üniversitesi’nden bilim insanları, alışılandan daha az uyunan bir gecenin ertesi gününde dikkat ve konsantrasyon azalıp öfke artarken beyinde neler olup bittiğini araştırdı.

Yazının Devamı

Hem Kaygı Yaratıyor Hem de Kaygıyı Yok Ediyor

Standford Üniversitesi’nde fareler üzerinde yapılan bir araştırma, beyindeki bir bölgenin hem kaygıya neden olduğunu hem de kaygıyı yok edebildiğini ortaya çıkardı.

Yazının Devamı

Otizm Erkeklerde Neden Daha Fazla?

İki binden fazla otizm hastasının gen haritasını inceleyen ve sonuçlan otizm hastası olmayan kişilerinkiyle karşılaştıran Kanadalı bilim adamları, otizm hastası erkek çocuklarının yüzde 1 inde bu genin mutasyona uğradığını gördü.

Yazının Devamı

Bilgisayar Bağımlılığıyla İle İlgili Ailelere Öneriler

1- Bilgisayar evde en çok kullanılan ve herkesin döneminden sonra böyle gruplara katılıyor değildir. görebileceği bir merkezde tutulmalıdır, Böylece çocuğunuzun hangi sitelere girdiğini rahatlıkla kontrol edebilirsiniz.

2-Bilgisayar kullanımı konusunda evde kurallar oluşturunuz.Ders haricinde,hafta içi bilgisayar kullanımına (özel durumlar hariç) izin vermeyiniz.Hafta sonu kullanımına da saat kısıtlamaları getiriniz.

3-Çocuğunuzun oynadığı oyunları mutlaka kontrol ediniz.İçeriğinde şiddet,vahşet ve pornografi olan oyunlara asla izin vermeyiniz.

4-Çocuğunuzun bilgisayar ve internet kullanımı konusunda sizin otoritenizi kabul etmesini mutlaka sağlayınız.

5-Çocuğunuzun “sohbet gruplarına” katılmasına izin vermeyiniz.Ergenlik döneminden sonra böyle gruplara katılıyor ise kiminle görüştüğünü ve neler paylaştığını mutlaka kontrol ediniz.

6-Çocuğunuzu bilgisayar ve internet kullanımından doğacak tehlikeler konusunda uyarınız ve takipçisi olduğunuzu bildiriniz.Çocuğunuzun mahrem ve kişisel bilgilerin paylaşılmaması,resim ve görüntü iletmemesi internet üzerinden kişilerle kavga ve tartışmaya katılmaması konusunda uyarınız.

7-Çocuğunuzun güvenmediğiniz ve kontrol edemediğiniz ortamlarda(internet cafe vb.)bulunmasına izin vermeyiniz.

8-Öncelikle internet ve bilgisayar kullanımı konusunda ona iyi örnek olmalısınız. Saatlerce bilgisayarın başından kalkmayan anne babalar, çocuklarına aynı konuda nasıl sınır koyacaklar?Bunu tahmin etmek zor değildir.

9-Çocuğunuzun uygun olmayan sitelere girmesini engellemek için site filtrelerini kullanınız.

10-Kontrolün sizden çıktığını, çocuğunuzun bilgisayar ve internet bağımlısı olduğunu düşündüğünüzde acilen profesyonel yardım alınız.

11-Yukarıda söz ettiğimiz bazı psikopatolojilerde bilgisayar bağımlısı olma riski daha yüksektir.Böyle bir çocuğa sahip olan ebeveynin daha dikkatli olması gerekir.Ayrıca temelde yatan psikopatoloji tedavi edilmeyen bilgisayar bağımlılığı sorunu çözülemez.Örneğin depresif ya da dürtü kontrol sorunu olan bir çocuğun öncelikle bu sorunu çözmek gerekir ki bilgisayar bağımlılığından kurtulabilsin.

Dr. Ava Özgün

CETAD derneğinin vermiş olduğu eğitim programını tamamlayarak Cinsel Terapi Uzmanlığı ünvanını almaya hak kazandı.

Yazının Devamı

Cinsel Terapist

Cinsel Terapist- Antalya ile ilgili www.antalyacinselterapist.com web sayfamız yayına başlamıştır.

Sınav Kaygısı

Sınav Kaygısı - Antalya ile ilgili www.sinavkaygisiantalya.com web sayfamız yayına başlamıştır.

Aile Terapisi

Aile Terapisi - Antalya ile ilgili www.antalyaaileterapisi.com web sayfamız yayına başlamıştır.

Sosyal Fobi

Sosyal Fobi - Antalya ile ilgili www.sosyalfobiantalya.com web sayfamız yayına başlamıştır.

Çocuk Psikoloğu

Çocuk Psikoloğu - Antalya ile ilgili www.antalyacocukpsikologu.com web sayfamız yayına başlamıştır.

Türklerde Psikiyatrik Hastaların Rehabilitasyonunda Müziğin Terapotik Etkileri

Eski çağ medeniyetlerinden günümüze kadar geçen zaman süreci müziğin, insan sağlığı üzerinde etkili olabileceği düşünülerek, tedavide kullanılmıştır. Dolayısıyla müzikle tedavi en eski tedavi yöntemlerinden biridir.

Türklerde Müzikle tedavi tarihine bakılacak olursa, konuyla ciddi bir biçimde ilgilendikleri görülmektedir. Dolayısıyla, müzikle tedavi konusunda ki bilgilerin edvarlarda nasıl bahsedildiği ve günümüzde yapılan uygulamalarla mukayesesi, ayrıca dünyadaki yapılan uygulamaların kısa değerlendirilmesi şeklinde konuya açıklık getirilebilir. Müzikle tedavi, ruhsal ve bedensel sorunları olan çocukların ve erişkinlerin psikiyatrik sorunlarını belirlemede ve bunlara bir çözüm getirmede yol gösteren bir iletişim yöntemidir. Çalışmalar göstermiştir ki müzik, organizmayı çeşitli yollardan etkilemektedir. Günümüzde psikiyatri hastanelerinde uygulanan müzikle tedavi yöntemi ile hastaların sosyal ilişkilerinin geliştirilmesi, kendisine güveninin yeniden kaz andırılması, fizik egzersizler, motor kont rol ve konsantrasyonun artırılması için programın bir öğesi olmuştur.

Bilindiği gibi müzik yapıtları üzerinde, insan edimleri, insan ilişkileri ve toplumsal imgeler vardır. Toplumların oluşmasında, kültürel unsurlar önem taşır. Her toplum kendi kültürel unsurlarından daha çok etkilenir. Türk Musikisi de Türk kültürünün bir unsuru olması nedeniyle, genelde Türk toplumunun en çok etkilendiği müzik türü olduğu söylenebilir. Türklerde ilk ciddi müzikle tedavi yöntemi, Osmanlı Devleti döneminde görülmekle birlikte, Orta Asya'da İslam öncesi dönemde "baksı" adı verilen şaman müzisyenler tarafından çeşitli hastalıklara uygulanan tedavi çalışmaları yapılmıştır. Türkler ruh hastalarına bilimsel ve insani duygularla yaklaşarak acılarını dindirmek için şifahanelerde, dönemin olanaklarına göre birtakım ilaçlarla ve müzik ile tedavi etmeye çalışmışlardır.

Psikiyatri tarihine bakılacak olunursa, Türklerin ruh hastalarını iyileştirme yolu ile tedavi ettiklerine ilişkin geniş bilgilere rastlamak olağandır. M.S. 854-932 yılları arasında yaşamış olan Müslüman Türk bilginlerinden Zekeriya er Razi, melankolik hastaların, kesinlikle meşguliyet ile tedavi edilmelerini önermiştir. Bu tür hastaların sıkıntılarından ve dertlerinden müzik öğrenerek ve güzel sesle okunan şarkılar dinleyerek kurtulabileceklerini belirtmiştir.
Büyük İslam bilgini Farabi (870-950), eski Yunan müziğini de kaleme aldığı "el- Medhal fi'l Müsiki "adlı eserinde çalgılardan ve müzisyenlerden söz eder. Farabi, müziğin insanlar üzerindeki etkisinden de bahsetmiştir.

Makamların ruha olan etkileri, Farabi ! ye göre şöyle sınıflandırılmıştır.

Rast Makamı:
İnsana sefa (neşe, huzur) verir.
Rehavi Makamı:
İnsana bek (sonsuzluk düşüncesi) verir.
Küçek Makamı:
İnsana hüzün ve elem verir.
Büzürk Makamı:
İnsana havf (korku) verir.
Isfehan Makamı:
İnsana hareket becerisi ve güven duygusu verir.
Nev Makamı:
İnsana lezzet ve ferahlık verir.
Uşşak Makamı:
İnsana dihek (gülme) verir
Zirgüle Makamı:
İnsana nevm (uyku) verir.
Saba Makamı:
İnsana şecaat (cesaret, güç) verir.
Buselik Makamı:
İnsana güç verir.
Hüseyni Makamı:
İnsana sulh (sükûnet, rahatlık) verir.
Hicaz Makamı:
İnsana tevazu (alçak gönüllülük) verir.

Büyük İslam bilgini Farabi'nin müziğe dair Kitabü'l-Müsika'l-Kebir (Musikinin Büyük Kitabı) adlı eserinde, ses, musikinin fiziki fizyolojik esasları ve enstrümanları, detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Farabi, müziğin insanlar üzerindeki etkilerinden de bahsetmiştir. Büyük İslam bilgini ve filozoflarından İbni Sina(980-1037) da, eserleriyle ve düşünceleriyle, beş yüzyıl boyunca, İslam ve Batı dünyasına hâkim olmuş ve özellikle de felsefe, tıp alanlarında uzun süre aşılamaz büyük bir otorite olmuştur. İbn-i Sina'nın "Kanun" adlı eserinin 3. ve 4. kitaplarında akıl hastalıklarının incelendiği 17. bölümü, 1659 yılında P. Vattier tarafından Latinceye çevrilmiştir. 18. yüzyılda Tok atlı b.Ahmet tarafından da Türkçeye çevrilmiştir. İbn-i Sina gerek çocuk, gerekse yetişkin akıl hastalarının meşguliyet, şok, telkin, müzik ve ilaçla tedavi edilebileceğini savunmuştur. Ayrıca, bugünkü modern psikiyatrinin de hazırlayıcısı olmuştur.


İbn-i Sina bedenen ve ruhen sağlıklı çocukların yetişmesinde annelere büyük görev düştüğünü belirtmiştir. Ayrıca, küçük çocukların bedensel ve ruhsal bakımdan daha sağlıklı bir şekilde büyümesi için, onların müzik ile beden hareketlerine ve müzikle uyumaya alıştırılmalarını önermiştir

.
İbn-i Sina'ya göre tedavinin en etkili ve en iyi yollarından biri, hastanın akli ve ruh güçlerini artırmak, hastalıkla daha iyi mücadele etmesi için cesaret vermek, en iyi müziği dinletmek ve onu sevdiği insanlarla bir araya getirmektir.

İbn-i Sina'nın eserlerinden çok yar arlandığını, hatta müziği de ondan öğren erek tıp mesleğinde uygulamaya koyduğundan söz etmektedir. Arapça yazdığı, Kitabü'l-Şifa'daki 12 bölüm tümüyle müziğe ayrılmıştır. Baron Rudolph D'rlang tarafından Fransızca'ya çevrilmiş ve "La Musique Arabe" adıyla yayımlanmıştır. Ölümünden bir asır sonra, Gerhart von Cremona tarafından Latinceye çevrilen "Al-Kanun Fi't-Tıbb" adlı eserinin birinci, üçüncü ve dördüncü kitaplarında bulunan çocuk hastalıkları ve psikolojisi ile ilgili bölümleri, bu alanda sadece Türk-İslam hek imliğini değil, 1 7.yüzyıla kadar Avrupa heimliğini de çok etkilemiştir. Mevlana Celleddin-i Rum (1207-1273) kuşkusuz, müziğin insan ruhu üzerindeki etkilerini en iyi biçimde dile getiren ve bun un en güçlü yorumunu yapan kişidir. Mevlana, yaşamı boyunca bilim yolunu seçmiş, cehaletle savaşmıştı.

Bundan dol ayıdır ki, Mevlevi şeyhleri bilim ve İrfan sahibi, aynı zamanda bestekar kimselerdi. Mevlevi tekkeleri hem bir üniversite, hem de müzik yönünden bir konservatuardı. Mevlevi ayinlerinde düzenlenen sema gösterisi, müzik nağmeleri ve yanık ney sesleri arasında yapılmaktadır. Müziğin ve dansın, insan ruhu üzerindeki güçlü etkisine en iyi örneği, sem'da bulmaktayız. Türk Musikisi ile ilgili önemli çalışmalar yapmış olan Safiyüddin Urmevi(12 17/1224-1294), çeşitli makamlarda bestelenmiş olan eserlerin okunması sırasında insanlar üzerinde bıraktığı psikolojik etkileri incelemiş ve nev, buselik, uşşak gibi makamların, insan ruhuna güç, cesaret ve ferahlık verdiğini belirtmiştir. Eski Türk hekimlerinden olan Şu'ür Hasan Efendi'nin "Ta'dilü'l Emzice' adlı yapıtında, müzik yöntemlerini bilmeyen bir hekimin tanı ve tedavilerde başarılı olamayacağı idd iası, bize eski Türk hekimlerinin tedaviye ne denli değer verdiklerini göstermektedir. Şu'üri, Ta'dilü'l-emzice adlı eserinde, belirli makamların, günün belirli zamanlarında etkili olduğunu belirtmektedir. Makamların, etkili oldukları zamanlara göre sınıflandırılışı da şöyledir:

1.Rast ve Rehavi Makamları: Seher zamanları etkilidir.
2. Hüseyni Makamı: Sabahleyin etkilidir.
3. Irak Makamı: Kuşlukta etkilidir.
4. Nihavent Makamı: Öğleyin etkilidir.
5. Hicaz Makamı: iki ezan arası etkilidir.
6. Buselik Makamı: ikindi zamanı etkilidir.
7. Zengüle Makamı: Grupdan sonra etkilidir.
8. Uşşak Makamı: Gün batarken etkilidir.
9. Rast Makamı: Gece yarısı etkilidir.
lO. Zirefkend Makamı: Gece yarısından sonra etkilidir.

İnsan, ruhi durumu gereği günün her saat inde aynı formu koruyamaz. Ayrıca, bir takım dış tesirlerinde insan ruhu üzerinde olumlu ve olumsuz etkilerinin bulunduğu inkâr edilemeyen bir gerçektir. Kısaca belirtmek gerekirse insan, hayatın çalkantılar ı içinde yaşamını sürdürmektedir. İşte bu gerçeği çok iyi bilen Şu'Cırt, günün belli yak itlerinde rastgele makamların icra edilemeyeceğini ve bu vakitlerde belli makamların icra edilmesinin insan ruhunu dinlendireceği ve insanı huzura kavuşturacağı görüşünü savunmaktadır. Şu'uri'ye göre, müziğin meclis adamlarına olan etkileri de birbirinden farklıdır: Ulema (âlimler)meclisine, rast makamı; ümera (emirler) meclisine, ısfahan makamı; dervişler meclisine, hicaz makamı; sofiler meclisine, rehvi makamı etkilidir. Makam ve fasılların, çeşitli uluslar üzerinde değişik etkileri olduğunu da kabul eden eski Türk hekimleri hüseyni makamını Araplara; ırak makamını, Acemler'e; uşşak makamını Türklere; buselik makamını da Rumlara ve Frenkler'e dinletirlerdi. Türk hekimleri korku, heyecan, kuşku ve ruhsal bunalım geçirenlerin nabız atışlarındaki değişme ve bunun meydana getirdiği ruhsal huzursuzluk üzerinde durur, hastalara çeşitli melodileri dinletir ve bu arada nabız atışlarını da kontrol ederek, hastaya uygun olan müziği bulur ve aynı hastalığı olanları bir araya getirerek, buldukları uygun şarkılarla tedavi ederlerdi.

Yani bir çeşit grup terapisi yapılırdı. Ruh hastalarının hoşlanacakları şarkılar kadar, beğendikleri müzik aletleri de göz önüne alınarak hastalara ve hastalıklarına göre çeşitli müzik aletleri kullanılırdı. İnsanların renkleri, giyimleri ve hatta huyları ile makamların yakından ilişkisi olduğunu kabul eden eski Türk hekimleri ve müzisyenleri, ırak makamını esmerlere ve saldırgan hastalara; rast makamını ve içinde rast makamının. Özelliklerini taşıyan makamları sarışınlara, ağır ve sessiz huylu olanlara; kuçek makamını da soğuk ve sak in huylu, beyaz tenli olanlara dinletirlerdi. 19. yüzyıl başlarında yaşamış olan Hekimbaşı Gevrekzade Hasan Efendi'nin "Rislet ü'l-müsikiyye mine'd devi'r-ruhaaniyye" ve Neticetü'l-Fikriyye ve Tedbir-i Veldetü'l Bikriyye" adlı eserlerinde konuyla ilgili bilgiler vardır. Gevrekzade, eski Türklerde, akıl hastalarının müzikle tedavilerine büyük önem verildiğini ve uygulanan tedavi ile olumlu sonuçlar alındığını belirtmektedir. Gevrekzade, müzikle tedavinin özellikle durgun, yaş ama küskün ve çevreye karşı ilgisiz hastalar üzerinde etkili olduğunu işaret etmektedir.

Hekimbaşı Gevrekzade Hasan Efendi, "Neticetü'l-Fikriyye ve Tedbir-i Veladetü'l-Bikriyye" adlı eserinde, hangi müzik makamının hangi çocuk hastalığına iyi geldiğini belirtmektedir:
1. Rast Makamı: Havaleye ve felce iyi gelir.
2. Irak Makamı: Menenhit ve hafakan hastalığına yakalanan çocuklara iyi gelir.
3. lsfahan Makamı: Zihin açıklığı sağlar.
4. Zirefgend Makamı: Felce, sırt ağrısına, mafsal ağrılarına iyi gelir.
5. Rehavi Makamı: Baş ağrılarının tümü- ne, burun kanamasına, ağız çarpıklığın a, felç ve balgamdan ileri gelen hastal ıklarda etkilidir.
6. Büzürk Makamı: Kara sevdayı gidericidir.
7. Zirgüle Makamı: Kalp hastalıklarına, menenhit hastalığına iyi gelir.
8. Hicaz Makamı: idrar zorluğuna çok iyi geldiği ve cinsel gücü arttırdığı bilinmektedir.
9. Buselik Makamı: İnsan bedenine etkisin in yanında, yorgun beyni dinlendirici etkisi de vardır.
10.Uşşak Makamı: Ayak ağrılarına iyi gelir.

11.Hüseyni Makamı: İnsanı ferahlatan bu makam, karaciğer, kalp,mide hararetine ve gizli hummaya iyi gelmektedir.
I2.Nev Makamı: Gönül okşayan makam olup, insanın içindeki kötü düşünceleri yok edici etkisi büyüktür.

Hekimbaşı Gevrekzade Hasan Efendi, bu eserini yazarken eski kaynaklardan ve özellikle İbn-i Sina'nın "Kanun"adlı kitabından yararlandığı görülmektedir. Türklerin tıp tarihinde müzik terapiuygulamalarındaki olaylara ait gözlem neticeler ini bulmak güçtür, ancak olaylardan daha çok genel tedavi anlayışları, hangi hastalıklar için hangi makamların kullanılması gerektiği, makamların etkili olduğu zaman dilimleri gibi bilgiler bulunmaktadır. Eski hekimlerin ısrarla üzerinde durdukları; makam-mizaç, makam vakit, makam astroloji ilişkileri daha bilimsel yaklaşımlarla ve klinik deneylerle ele alınmalıdır. Günümüz Türkiyesi'nde, müzik ile tedavi konusunda çeşitli kitaplar ve CD ler çıkarılarak konuya dikkat çekilmekte

dir. Konu ile ilgili bilinçli olarak uzun zaman çalışanların, bu işin etiğini bil enlerin dışında, konuya çok uzak olan kişilerin ticari amaçla çıkarttıkları tedavi CD leri ne yazık ki piyasada satışa sunulmaktadır.
Dünya'da ise, psikiyatri kliniklerinde uygulanan müzik terapi yöntemi, hastanın psikiyatrik durumu göz önüne alınarak hastalığının derecesine göre aktif yada pasif olarak bireysel ve grup şeklinde bilinçli olarak yapılmaktadır. Yerine görede genelde enstrümantal eserler daha çok repertuarı oluşturmaktadır. Bu bence de çok doğru bir uygulama yöntemidir. Bizdeki uygulamalarda ise, halen hastaların ruhi durumları ve hastalık dereceleri önemsenmeksizin, eski Türk hekimlerinin yöntemleri uygulanmaktadır. Oysa eski Türk hekimlerinin uygulamış oldukları müzikle tedavi yöntemine dair, gözlem son uçlarını ne yazık ki edvarlarda göremiyoruz. Bu tür tedavi yöntemlerinde psikiyatrik hastanın, hastalık türü ve derecesine göre özenle müzik seçilmelidir. Bir başka açıdan bakacak olursak, litaratür de Rast makamı insana neşe sevinç hissi veriyor. Bugün rast makamı'nda sözleri hüzün dolu çok eser var. Belki söz ve makam uygun düşerse litaratürdeki etkiler elde edilebilir.

Peki, hastalara uygun müzik nasıl belirlenir ve hayatımızı iyileştirmek için ne tür müzik dinlememiz gerekiyor. Müziğin tedavideki etkileri ve sonuçları, tarih boyunca gözlemlenmiştir. Fakat terapide kullanılan müziğin türüne dair kayıtlar azdır. Bu nedenle gözlemler sonucu hastaya uygun müzik seçilmektedir. Bu gözlemlerin büyük bir kısmı, baştan sona kadar çalınan müzik parçalarının yaptıklar ı genel etkiye veya belirli bir parçanın karakteri göz önüne alınmadan, ona gösteril en tepkiye ilişkindir. Yapıcı bir müzik terapi çalışmasındaki ilerleme, hastanın belli müzik parçalarına verdiği tepkilere dayanmaktadır. Terapistin ihtiyaç duyacağı müziksel repertuar, gerçekte hangi şartlar altında çalıştığına bağlıdır. Bu nedenle terapistin, hastayı çok iyi tanıması ve ruhsal yapısını bilmesi oldukça önemlidir. Çünkü müzik bir anlamda hastanın psikolojik durumun a cevap veren bir gereksinim olmaktadır. Hastanın ruhsal durumu, onun müziğini belirlemektedir.

Özellikle hastaların hoşl anacakları müzikler dinletilmeli ve öğret ilmelidir. Müziğin heyecanlandırıcı ve sak inleştirici fonksiyonları yanında hastalık yapıcı etkilerinin de olduğu yapılan gözlemlerle belirlenmiştir. Hastayı sıkacak müzik parçalarından kaçınmalıdır. Bunun için terapistin, hastanın tüm duygularına egemen olabilecek bir repertuara ihtiyacı vardır. Çoğu kültürde müzik insanları heyecanlandırmak ya da rahatlatmak için kullanılıyor. Bunların etkileri basit ve fiziksel tepkilere bağlı. Yüksek ve hızlı müzikler insana enerli veriyor ve kalp atış hızının artmasın a neden oluyor, solunum hızını değiştiriyor ve kan basıncını arttırıyor. Çünkü müziğin ritmik ve melodik yapısı kandaki adrenalin devingenliğini yükselmesini ve alçalmasını sağlıyor.

İnsanları rahatlatmak için yumuşak sesler ve yavaş müzikler dinletilmelidir. Bezginlikten ve yorgunluktan yakınan kişilere de hızlı tempolu müzikler dinlemeleri önerilmektedir. Psikiyatride müzik kullanımı kendi başına bir tedavi aracı değildir. Müziğin tedavideki önemi, onun tıbbi tedavilere suna- bildiği yardımdır. Ancak müzik, psikolojik rahatsızlıkların giderilmesi için bir tedavi niteliği taşıyorsa da, kısa sürede olumlu sonucun alınacağını söylemek güçtür. Çünkü, psikolojik rahatsızlıkların müzik terapi ile giderilmesi tedavi öncesinde ve sonrasında uzun süreli bir çalışmayı gerektirmektedir.

Müzikoloji Bölümü Başkan Yardımcısı Dr. Haşmet ALTINÖLÇEK / İTÜ. Türk Musikisi Devlet Konservatuarı

web tasarım

makale spotlar 5 spotlar govdealt 1spotlar govdealt 2spotlar govdealt 3spotlar govdealt 4
makale spotlar 6