kleptomani

Kişinin maddi veya kişisel bir ihtiyacı olmadığı halde, sadece çalma arzusunu/dürtüsünü yerine getirme amaçlı yapılan bir dürtü bozukluğudur. Kleptomani dürtü bozukluğu olan kişinin, karşı tarafa zarar verme amacından çok, çalma ve elde etme esnasındaki gerilim, heyecan ve yasağa karşı gelme, kuralı çiğneme duygusundan haz alır.

Kleptomani çoğunlukla çocukluk, ergenlik ve ya da erken erişkinlik döneminde başlamaktadır.(Goldman 1991,1992 a, 1994, Mc Elroy ve ark. 1995)

Kleptomani DSM-IV ‘ de “Başka türlü sınıflandırılmayan dürtü kontrol bozuklukları” grubunda yer almaktadır. DSM-IV Kleptomani ; “Patolojik Çalma” olarak isimlendirilen bu kategori aşağıdaki gibi belirtilmiştir;

• Kişisel kullanım için gereksinim duyulmayan ve parasal değeriyle ilişkisiz biçimde, nesneleri çalma dürtüsüne karşı tekrarlayan biçimde karşı koyamama,
• Kişinin tanımladığı yoğun çalma hissinin varlığı, çalma eyleminden hemen önce gerginliği,
• Çalma sırasında veya hemen sonrasında da rahatlamanın hissedilmesi,
• Çalma dürtülerinin hezeyan ya da halüsinasyonlardan kaynaklanmaması ve bu eyleme öfke, intikam alma gibi duyguların eşlik etmemesi,
• Çalma eyleminin bir anti sosyal kişilik bozukluğu, manik hecme, çocuk ve ergenlerde hal ve gidiş bozuklukları ile daha iyi açıklanamaması.

Bu sayfaya ilgili icerik eklenecektir.

Alkol alışkanlığı, duygulanım bozukluğu, depresyon, narsis kişilik bozukluğu ve anti sosyal bir kişilik yapısı, patolojik kumar oynama davranışı ile birlikte görülen bir psikolojik bozukluktur.

Kumar oynama davranışını, arada sırada nadiren de olsa, kazanma yani, kumar oynayan kişiye göre “ödüllendirme” , bu davranışın tekrarlanmamasına, aksine tetiklemesine de neden olan en büyük faktörlerden biridir. Tedavisinde “Davranışçı Bilişsel Terapi” nin etkili olduğu görülmüştür.

Trikotillomani sadece “saç yolma” dürtü bozukluğu olarak bilinse de kaş, sakal, bıyık, kirpik yolma ile beraber; dudak ısırma, dudak derisini koparma veya parmak emme de bu gruba giren ciddi bir dürtü bozukluğudur. Kadınlarda erkeklere oranla 10 kat daha fazla görülmektedir.

Kişi bir aktivite yaparken farkında olmadan da bu davranışı gösterebildiği gibi isteyerek ve farkında olarak bu davranışı bir rahatlama, üzerinden stres atma yöntemi olarak yerine getirmektedir. 12-13 yaşlarda ve orta yaşlardaki erişkinler de sıklıkla görülmektedir.

Çoğu psikolojik problemler bazı durumlarda kontrolün kaybedilmesi veya kontrol sağlanamaması olarak tanımlanmıştır.

• Başkasına ve kendisine zarar verebilecek, bir dürtüyü kişinin engelleyememesi ile beraber bu dürtünün davranışa dönüşmesi içinde herhangi bir plan yapılmış veya yapılmamış da olabilir.
• Kişinin kendine veya başkasına zarar verecek olayın gerçekleşmesinden önce, kişide gerginlik, aşırı kaygı, sıra dışı davranış ve huzursuzluk gözlenebilir.
• Kişi olayı gerçekleştirirken aşırı derecede mutluluk duyma, başkalarına ve kendisine zarar veren bir aktivite olmasına rağmen bundan haz alma gibi bir duygu yaşayabilir.

“Dürtü Kontrolü Bozukluğu” , “Aralıklı Patlayıcı Bozukluk” olarak da adlandırılır. Bu tür bozuklukların başında Kleptomani (çalma), Piromani (yangın çıkarma), Trikotillomani (saç yolma), Patolojik Kumar Oynama gelir.